ناصر حجازی
بیوگرافی ناصر حجازی
ناصر حجازی، متولد ۲۳ آذر ۱۳۲۸ در تهران و درگذشته در ۲ خرداد ۱۳۹۰، یکی از برجستهترین دروازهبانان و مربیان تاریخ فوتبال ایران است. او که به دلیل واکنشهای سریع و مهارت بینظیرش در دروازهبانی به «عقاب آسیا» ملقب شد، با کسب ۲ قهرمانی جام ملتهای آسیا (۱۹۷۲ و ۱۹۷۶)، یک قهرمانی لیگ تخت جمشید، و یک قهرمانی جام باشگاههای آسیا با استقلال تهران، بهعنوان یکی از اسطورههای این باشگاه و تیم ملی ایران شناخته میشود. حجازی همچنین بهعنوان مربی، تیمهایی مانند استقلال، ماشینسازی، و ذوبآهن را هدایت کرد و تأثیر عمیقی بر فوتبال ایران گذاشت.
کودکی و اوایل زندگی
ناصر حجازی در ۲۳ آذر ۱۳۲۸ (۱۴ دسامبر ۱۹۴۹) در محله آریاشهر تهران به دنیا آمد. او در خانوادهای متوسط با اصالت تبریزی بزرگ شد. پدرش، علیاکبر حجازی، بنگاه معاملات ملکی داشت و مادرش خانهدار بود. ناصر یکی از ۶ فرزند خانواده بود و از کودکی به ورزشهای مختلف، بهویژه بسکتبال و فوتبال، علاقه داشت. او در مصاحبهای با کیهان ورزشی گفت: «اول بسکتبال بازی میکردم، اما وقتی در ۱۵ سالگی در یک بازی خیابانی دروازهبان شدم، عاشق این پست شدم.»
حجازی تحصیلات خود را تا مقطع دیپلم در تهران ادامه داد و به دلیل تمرکز بر ورزش حرفهای، تحصیلات دانشگاهی را دنبال نکرد. او در سال ۱۳۴۴ به تیم نادر پیوست و در ۱۶ سالگی بهعنوان دروازهبان درخشید. سرعت، چابکی، و پرشهای بلند او باعث شد به سرعت مورد توجه مربیان قرار گیرد.
حرفه بازیکنی
حجازی فوتبال حرفهای را از سال ۱۳۴۷ با تیم تاج (استقلال کنونی) آغاز کرد. او در سال ۱۳۴۸ به تیم اصلی تاج راه یافت و به سرعت به دروازهبان شماره یک این تیم تبدیل شد. حجازی در سال ۱۳۵۴ با تاج قهرمان لیگ تخت جمشید شد و در سال ۱۳۵۳ با پیروزی ۱–۰ مقابل هاپوئل اسرائیل، قهرمان جام باشگاههای آسیا شد. او در این تورنمنت به دلیل عملکرد درخشانش بهعنوان بهترین دروازهبان آسیا انتخاب شد.
در سال ۱۳۵۶، حجازی به منچستریونایتد دعوت شد و در تمرینات این تیم شرکت کرد، اما به دلیل مشکلات مالی و عدم توافق، به این تیم نپیوست. او در مصاحبهای با طرفداری گفت: «منچستر پیشنهاد خوبی داد، اما من عاشق تاج بودم.» حجازی در سال ۱۳۵۸ به دلیل اختلاف با مدیران تاج، به تیم شهباز پیوست، اما در سال ۱۳۶۰ به استقلال بازگشت.
حجازی در تیم ملی ایران نیز درخشید. او در جام ملتهای آسیا ۱۹۷۲ و ۱۹۷۶ قهرمان شد و در المپیک ۱۹۷۲ مونیخ و جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین حضور داشت. او در ۶۲ بازی ملی، ۳۷ کلینشیت ثبت کرد و به دلیل واکنشهای سریعش به «عقاب آسیا» معروف شد. حجازی در سال ۱۳۶۵ از فوتبال بازنشسته شد.
حرفه مربیگری
حجازی مربیگری را از سال ۱۳۶۷ با تیم بانک تجارت آغاز کرد. او در سالهای بعد هدایت تیمهایی مانند استقلال تهران، ماشینسازی تبریز، ذوبآهن اصفهان، استقلال رشت، و محمدان بنگلادش را بر عهده گرفت. در ادامه، به مهمترین دورههای مربیگری او اشاره میکنیم:
استقلال تهران
حجازی در سه دوره (۱۳۷۴–۱۳۷۵، ۱۳۸۰–۱۳۸۱، و ۱۳۸۶–۱۳۸۷) سرمربی استقلال بود. در فصل ۱۳۷۶–۱۳۷۵، او استقلال را به نایبقهرمانی لیگ آزادگان رساند و در سال ۱۳۸۰ جام حذفی را با این تیم کسب کرد. با این حال، در دوره سوم (۱۳۸۶–۱۳۸۷)، به دلیل نتایج ضعیف و کسب رتبه سیزدهم در لیگ برتر، جای خود را به فیروز کریمی داد. این دوره یکی از بحثبرانگیزترین مقاطع مربیگری او بود.
محمدان بنگلادش
حجازی در سال ۱۳۶۸ سرمربی تیم محمدان بنگلادش شد و این تیم را به قهرمانی لیگ بنگلادش رساند. او در مصاحبهای با مهر گفت: «کار در بنگلادش سخت بود، اما تجربهای بینظیر بود.»
سایر تیمها
حجازی در سالهای ۱۳۷۸–۱۳۸۰ هدایت ماشینسازی تبریز را بر عهده داشت و این تیم را در لیگ حفظ کرد. او در سال ۱۳۸۳ سرمربی ذوبآهن شد، اما به دلیل اختلاف با مدیران، پس از چند ماه از این تیم جدا شد. حجازی همچنین در سال ۱۳۸۴ استقلال اهواز را به رتبه نهم لیگ برتر رساند.
افتخارات
ناصر حجازی با کسب افتخارات متعدد بهعنوان بازیکن و مربی، یکی از پرافتخارترین چهرههای فوتبال ایران است. افتخارات او تا زمان درگذشتش در سال ۱۳۹۰ عبارتند از:
- قهرمانی جام ملتهای آسیا: ۱۹۷۲، ۱۹۷۶ (تیم ملی ایران، بهعنوان بازیکن)
- قهرمانی جام باشگاههای آسیا: ۱۳۵۳ (تاج/استقلال، بهعنوان بازیکن)
- قهرمانی لیگ تخت جمشید: ۱۳۵۴ (تاج/استقلال، بهعنوان بازیکن)
- قهرمانی جام حذفی ایران: ۱۳۸۰ (استقلال، بهعنوان مربی)
- قهرمانی لیگ بنگلادش: ۱۳۶۸ (محمدان بنگلادش، بهعنوان مربی)
- سایر: بهترین دروازهبان آسیا (۱۹۷۳)، حضور در المپیک ۱۹۷۲ و جام جهانی ۱۹۷۸
زندگی شخصی و خیرخواهی
ناصر حجازی با بهناز شفیعی ازدواج کرد و دو فرزند به نامهای آتوسا و آتیلا داشت. آتیلا نیز فوتبالیست شد و در تیمهای پایه استقلال بازی کرد. حجازی به دلیل شخصیت کاریزماتیک و صراحت کلامش مورد احترام هواداران بود. او در مصاحبهای با پارس فوتبال گفت: «هواداران استقلال برای من همهچیز بودند.»
حجازی در فعالیتهای خیرخواهانه نیز فعال بود و در دهه ۱۳۸۰ به بازسازی زمینهای فوتبال در مناطق محروم تهران کمک کرد. او همچنین در حمایت از بیماران سرطانی فعالیت داشت، موضوعی که بعدها با بیماری خودش (سرطان ریه) مرتبط شد. در سال ۱۴۰۳، هواداران استقلال در مراسم یادبود حجازی در شبکه X او را «اسطورهای با قلب آبی» نامیدند.
چالشها و حواشی
حجازی به دلیل صراحت کلامش، گاهی درگیر حواشی شد:
- اختلاف با مدیران استقلال: در سال ۱۳۸۶، حجازی به دلیل اختلاف با مدیران استقلال، از جمله علی فتحاللهزاده، از سرمربیگری این تیم کنار رفت. او در برنامه «نود» گفت: «مدیری که با من مشکل دارد، بهتر است خودش برود.»
- انتقاد از فدراسیون فوتبال: حجازی بارها از فدراسیون فوتبال ایران به دلیل عدم حمایت از تیمهای باشگاهی انتقاد کرد. در سال ۱۳۸۵، او گفت: «فوتبال ایران را سیاسیکاری نابود کرده است.»
- حذف از جام حذفی ۱۳۸۰: در دوره دوم مربیگریاش در استقلال، حذف مقابل فجر سپاسی در جام حذفی باعث انتقادات گستردهای از او شد.
- بیماری و درگذشت: حجازی در سال ۱۳۸۹ به سرطان ریه مبتلا شد و در ۲ خرداد ۱۳۹۰ در بیمارستان کسری تهران درگذشت. درگذشت او موجی از غم در میان هواداران ایجاد کرد و مراسم تشییع او در ورزشگاه آزادی با حضور دهها هزار نفر برگزار شد.
حرفه مربیگری و تأثیر پس از درگذشت
حجازی در زمان درگذشتش سرمربی هیچ تیمی نبود، اما تأثیر او بر فوتبال ایران ادامه یافت. در سالهای پس از درگذشتش، هواداران استقلال و پرسپولیس به احترام او مراسمهای متعددی برگزار کردند. در سال ۱۴۰۳، مستندی درباره زندگی حجازی به نام «عقاب آسیا» در شبکه نمایش خانگی منتشر شد که در شبکه X وایرال شد. آتیلا حجازی در این مستند گفت: «پدرم همیشه میگفت برای مردم بازی کنید، نه برای پول.»
تأثیر و میراث
ناصر حجازی با ۲ قهرمانی جام ملتهای آسیا، یک قهرمانی جام باشگاههای آسیا، و یک قهرمانی جام حذفی، بهعنوان یکی از اسطورههای فوتبال ایران شناخته میشود. او دروازهبانانی مانند احمدرضا عابدزاده و مهدی رحمتی را الهام بخشید و سبک دروازهبانیاش، که ترکیبی از واکنشهای سریع و بازیخوانی بود، بهعنوان الگویی برای نسلهای بعدی شناخته شد. موفقیت او در جام ملتهای آسیا ۱۹۷۶ در شبکه X با عنوان «غرور ایران» یاد میشود.
حجازی با صراحت کلام، وطنپرستی، و فعالیتهای خیرخواهانهاش، فراتر از یک ورزشکار بود. او در سال ۲۰۱۱ توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) بهعنوان یکی از ۱۰ دروازهبان برتر تاریخ آسیا انتخاب شد.
هنوز نظری برای ناصر حجازی ثبت نشده است.
شما اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کنید.