حسن یزدانی

حسن یزدانی چراتی، ملقب به «پلنگ جویبار»، یکی از برجسته‌ترین و پرافتخارترین کشتی‌گیران آزادکار تاریخ ایران و جهان است. او با کسب مدال طلای المپیک 2016 ریو در وزن 74 کیلوگرم، سه مدال طلای قهرمانی جهان، و مدال‌های متعدد نقره و برنز در المپیک و مسابقات جهانی، به یکی از نمادهای ورزش ایران تبدیل شده است. یزدانی در وزن 86 کیلوگرم (و پیش‌تر 74 و 70 کیلوگرم) رقابت می‌کند و به دلیل تکنیک بی‌نظیر، قدرت بدنی، و اراده مثال‌زدنی، لقب «پادشاه» را از سوی هواداران و رسانه‌ها دریافت کرده است. او در سال 2017 از سوی اتحادیه جهانی کشتی (UWW) به عنوان بهترین کشتی‌گیر مرد سال جهان انتخاب شد و در سال 1404 (2025) در فهرست 14 کشتی‌گیر برتر تاریخ جهان قرار گرفت.

کودکی و اوایل زندگی

حسن یزدانی در 5 دی 1373 (26 دسامبر 1994) در روستای لپو صحرا، شهرستان جویبار، استان مازندران، ایران، به دنیا آمد. او سومین فرزند علی‌اعظم و حمیرا یزدانی است و سه برادر دارد. پدرش کشاورز و مادرش خانه‌دار است، و کشتی در خانواده آن‌ها ریشه‌ای موروثی دارد؛ رضا یزدانی، کشتی‌گیر معروف ملقب به «پلنگ جویبار» و دارنده دو مدال طلای جهان، پسرعموی پدر حسن است. حسن از کودکی به تماشای مسابقات کشتی محلی در مازندران می‌رفت و در 11 سالگی به باشگاه کشتی جویبار پیوست.

یزدانی تحصیلات خود را در رشته تربیت بدنی و مدیریت دولتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم‌شهر تا مقطع کارشناسی ادامه داد. او در مصاحبه‌ای با بیتوته اظهار داشت: «عاشق تمرین و ورزش هستم و معمولاً در مهمانی‌های خانوادگی کمتر شرکت می‌کنم.» یزدانی به غذاهای سنتی مازندرانی مانند باقلا قاتق علاقه‌مند است و در اوقات فراغت به تماشای مستندهای ورزشی و بازی با دوستانش می‌پردازد.

شروع حرفه کشتی

حسن یزدانی در سال 1384 (2005)، در 11 سالگی، کشتی را در باشگاه‌های محلی جویبار آغاز کرد. او در سال 1390 (2011) به تیم ملی نوجوانان ایران دعوت شد و در مسابقات قهرمانی نوجوانان آسیا و جهان در وزن 50 کیلوگرم به ترتیب مدال برنز و نقره کسب کرد. یزدانی در سال 1393 (2014) در مسابقات جوانان جهان در زاگرب، در وزن 66 کیلوگرم، با شکست آرون پیکو از آمریکا، به مدال طلا دست یافت.

او در سال 1394 (2015) وارد رده بزرگسالان شد و در مسابقات جهانی لاس‌وگاس در وزن 70 کیلوگرم مدال نقره کسب کرد. یزدانی در سال 1395 (2016) با تغییر وزن به 74 کیلوگرم، در گرند پریکس پاریس مدال نقره گرفت و در المپیک 2016 ریو با پیروزی مقابل آنوار گدویف از روسیه در فینال، اولین مدال طلای المپیک خود را کسب کرد. این پیروزی، اولین طلای کشتی آزاد ایران پس از 16 سال (از زمان علیرضا دبیر در المپیک 2000 سیدنی) بود.

یزدانی در سال 1396 (2017) به وزن 86 کیلوگرم تغییر وزن داد و در مسابقات جهانی پاریس با پیروزی‌های قاطع مقابل حریفانی مانند عظمت دولتبکوف و بوریس ماکوجف، اولین مدال طلای جهانی خود را کسب کرد. این مدال، اولین طلای کشتی آزاد ایران پس از چهار سال و اولین قهرمانی میان‌وزن ایران پس از 19 سال بود.

افتخارات

حسن یزدانی با کسب 15 مدال جهانی و المپیکی، یکی از پرافتخارترین کشتی‌گیران تاریخ ایران است. افتخارات او تا سال 1404 (2025) عبارتند از:

• المپیک:
  • طلا: 2016 ریو (74 کیلوگرم)
  • نقره: 2020 توکیو، 2024 پاریس (86 کیلوگرم)
• قهرمانی جهان:
  • طلا: 2017 پاریس، 2019 نورسلطان، 2021 اسلو (86 کیلوگرم)
  • نقره: 2015 لاس‌وگاس (70 کیلوگرم)، 2022 و 2023 بلگراد (86 کیلوگرم)
  • برنز: 2018 بوداپست (86 کیلوگرم)
• بازی‌های آسیایی:
  • طلا: 2018 جاکارتا، 2022 هانگژو (86 کیلوگرم)
• قهرمانی آسیا:
  • طلا: 2018 بیشکک، 2021 آلماتی (86 کیلوگرم)
• سایر:
  • طلا: جام جهانی کشتی آزاد 2016 لس‌آنجلس
  • طلا: بازی‌های همبستگی اسلامی 2017 باکو
  • طلا: قهرمانی جوانان جهان 2014 زاگرب (66 کیلوگرم)
  • نقره: گرند پریکس پاریس 2016، الکساندر مدوید 2016
  • برنز: قهرمانی نوجوانان آسیا 2011

یزدانی در کنار غلامرضا تختی، با 7 مدال جهانی و المپیکی، در صدر پرافتخارترین کشتی‌گیران آزادکار ایران قرار دارد.

رقابت با دیوید تیلور

یکی از برجسته‌ترین جنبه‌های حرفه یزدانی، رقابت او با دیوید تیلور، کشتی‌گیر آمریکایی، است. این دو در چندین مسابقه حساس روبه‌رو شدند:

• 2017 جام جهانی کرمانشاه: تیلور یزدانی را شکست داد.
• 2018 بوداپست: تیلور بار دیگر بر یزدانی غلبه کرد.
• 2020 المپیک توکیو: تیلور در فینال با نتیجه 4-3 یزدانی را شکست داد و مدال طلا را برد.
• 2021 اسلو: یزدانی با نتیجه 6-2 تیلور را شکست داد و مدال طلای جهان را کسب کرد، که اولین پیروزی او مقابل تیلور بود.
• 2022 و 2023 بلگراد: تیلور در هر دو فینال یزدانی را شکست داد، اگرچه در 2023 اعتراضاتی به داوری (بازگشت امتیاز فن یزدانی) مطرح شد.

یزدانی در سال 1403 (2024) پس از مصدومیت کتف و غیبت تیلور از المپیک پاریس، در فینال مقابل حریفی دیگر نقره گرفت.

تجربه لژیونری و تغییر وزن

یزدانی در سال 1404 (2025) تصمیم به تغییر وزن به 97 کیلوگرم گرفت، زیرا کاهش وزن به 86 کیلوگرم پس از دو عمل جراحی کتف برایش دشوار بود. سرمربی تیم ملی، پژمان درستکار، اعلام کرد که یزدانی از یک تا دو ماه آینده در وزن 97 کیلوگرم رقابت خواهد کرد. این تغییر وزن، چالشی جدید برای یزدانی است، زیرا باید با مدعیانی مانند عبدالرشید سعدالله‌اف و امیرعلی آذرپیرا رقابت کند.

چالش‌ها و حواشی

یزدانی به دلیل اخلاق حرفه‌ای، زندگی کم‌حاشیه‌ای داشته، اما چند موضوع جنجالی در کارنامه‌اش دیده می‌شود:

• مصدومیت کتف: مصدومیت شانه یزدانی در سال 1402 و انجام دو عمل جراحی، او را برای مدتی از میادین دور کرد. این موضوع در المپیک 2024 پاریس مانع کسب طلای او شد.
• رقابت با تیلور: شکست‌های یزدانی مقابل دیوید تیلور، به‌ویژه در 2023 بلگراد که با جنجال داوری همراه بود، بحث‌برانگیز شد. برخی کاربران X داوری را ناعادلانه دانستند، در حالی که دیگران معتقد بودند یزدانی باید استراتژی بهتری داشته باشد.
• انتقاد از فدراسیون: در سال 1403، اظهارات علیرضا دبیر درباره عدم بازگشت کشتی‌گیران پس از جراحی کتف، با واکنش تند یزدانی و پدرش مواجه شد. یزدانی بدون نیاز به مسابقه انتخابی به المپیک 2024 راه یافت.
• شایعه پایان دوران حرفه‌ای: در سال 1404، شایعاتی درباره پایان کار یزدانی در تیم ملی به دلیل تغییر وزن و رقابت‌های سنگین در 97 کیلوگرم مطرح شد، اما او با تمرینات مستمر این شایعات را رد کرد.

آینده و چشم‌انداز

در سال 1404 (2025)، حسن یزدانی در حال آماده‌سازی برای بازگشت به میادین در وزن 97 کیلوگرم است. سرمربی تیم ملی اعلام کرده که او از اواسط تابستان 1404 به تشک بازمی‌گردد. هدف یزدانی حضور در جام جهانی 2026 و رقابت برای مدال طلا در وزن جدید است. او همچنین قصد دارد پس از پایان دوران حرفه‌ای، آکادمی کشتی در جویبار تأسیس کند تا استعدادهای جوان را پرورش دهد.

تأثیر و میراث

حسن یزدانی با کسب 15 مدال جهانی و المپیکی، به یکی از اسطوره‌های کشتی ایران تبدیل شده است. او در کنار غلامرضا تختی، عبدالله موحد، و امامعلی حبیبی، در زمره پرافتخارترین کشتی‌گیران ایرانی قرار دارد. یزدانی با تکنیک زیرگیری و قدرت بدنی، الهام‌بخش نسل جدیدی از کشتی‌گیران مانند کامران قاسم‌پور و محمد نخودی است. انتخاب او به عنوان بهترین کشتی‌گیر مرد جهان در سال 2017 و قرار گرفتن در فهرست 14 کشتی‌گیر برتر تاریخ در سال 1404، نشان‌دهنده تأثیر جهانی اوست.

یزدانی با فعالیت‌های خیرخواهانه، از جمله آزادی زندانیان جرایم غیرعمد، نشان داده که فراتر از یک ورزشکار، به مسائل اجتماعی اهمیت می‌دهد. او در شبکه X به عنوان «پهلوان» و «اسطوره بی‌جانشین» توصیف شده که نشان‌دهنده محبوبیت عظیم او در میان هواداران است.

نتیجه‌گیری

حسن یزدانی با استعداد، پشتکار، و اراده‌ای مثال‌زدنی، به یکی از بزرگ‌ترین کشتی‌گیران تاریخ ایران و جهان تبدیل شده است. او با مدال‌های متعدد، رقابت‌های هیجان‌انگیز با دیوید تیلور، و فعالیت‌های خیرخواهانه، میراثی ماندگار از خود به جای گذاشته است. داستان او از روستای لپو صحرا تا قله‌های المپیک و جهان، الهام‌بخش میلیون‌ها جوان ایرانی است که رویای موفقیت در ورزش دارند.