علی پروین
بیوگرافی علی پروین
علی پروین، متولد ۳ مهر ۱۳۲۴ در تهران، یکی از برجستهترین بازیکنان و مربیان تاریخ فوتبال ایران است. او که به دلیل کاریزما، رهبری، و موفقیتهای بینظیرش به «سلطان» ملقب شده، با پرسپولیس تهران به ۷ قهرمانی لیگ ایران، ۳ قهرمانی جام حذفی، و چندین عنوان دیگر دست یافت. پروین در تیم ملی ایران نیز درخشید و در جام ملتهای آسیا ۱۹۶۸، ۱۹۷۲، و ۱۹۷۶ قهرمان شد و در جام جهانی ۱۹۷۸ حضور داشت. او بهعنوان مربی، پرسپولیس را به ۵ قهرمانی لیگ و ۳ قهرمانی جام حذفی هدایت کرد و نقش کلیدی در توسعه فوتبال ایران ایفا کرد.
کودکی و اوایل زندگی
علی پروین در ۳ مهر ۱۳۲۴ (۲۵ سپتامبر ۱۹۴۵) در محله بازار تهران، کوچه غریبان، به دنیا آمد. او در خانوادهای متوسط با ۶ برادر و ۳ خواهر بزرگ شد. پدرش، حاج احمد پروین، تاجر بود و از کودکی او را به زمینهای خاکی تهران میبرد. پروین در مصاحبهای با کیهان ورزشی گفت: «فوتبال در کوچههای بازار مثل نان شب بود. از ۷ سالگی با توپ پلاستیکی بازی میکردم.»
او تحصیلات خود را تا مقطع دیپلم در تهران ادامه داد و به دلیل تمرکز بر فوتبال حرفهای، تحصیلات دانشگاهی را دنبال نکرد. پروین در ۱۲ سالگی (۱۳۳۶) به تیم جوانان البرز پیوست و به دلیل تکنیک، پاسهای دقیق، و شوتهای سنگینش بهعنوان هافبک تهاجمی مورد توجه قرار گرفت. در سال ۱۳۴۱، او به تیم کیان تهران پیوست و در ۲۰ سالگی (۱۳۴۴) به پرسپولیس تهران ملحق شد.
حرفه بازیکنی
پروین فوتبال حرفهای را از سال ۱۳۴۴ با پرسپولیس آغاز کرد و در پست هافبک تهاجمی و میانی بازی میکرد. او به دلیل رهبری، تکنیک، و توانایی گلزنیاش به یکی از بهترین بازیکنان تاریخ ایران تبدیل شد. پروین در سالهای ۱۳۴۷، ۱۳۴۹، ۱۳۵۰، ۱۳۵۲، ۱۳۵۴، ۱۳۵۵، و ۱۳۵۶ با پرسپولیس قهرمان لیگ منطقهای و جام تخت جمشید شد. او همچنین در سالهای ۱۳۵۰ و ۱۳۵۴ به قهرمانی جام حذفی رسید.
پروین در شهرآوردهای تهران مقابل استقلال شهرت ویژهای داشت. او در شهرآورد ۱۲ (۱۳۴۸) گلزنی کرد و پرسپولیس را به پیروزی ۳–۲ رساند. این گل در شبکه X در سالهای اخیر با عنوان «شوت تاریخی سلطان» وایرال شد. پروین در سال ۱۳۶۶ از فوتبال بازنشسته شد و در تمام دوران بازیاش تنها برای پرسپولیس بازی کرد، که نشاندهنده وفاداری بینظیر او به این تیم است.
تیم ملی ایران
پروین در سال ۱۳۴۵ به تیم ملی ایران دعوت شد و در ۸۶ بازی ملی، ۸ گل به ثمر رساند. او در جام ملتهای آسیا ۱۹۶۸، ۱۹۷۲، و ۱۹۷۶ قهرمان شد و در بازیهای آسیایی ۱۹۷۴ تهران مدال طلا کسب کرد. پروین در جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین نیز حضور داشت و در بازی مقابل هلند (شکست ۳–۰ ایران) به میدان رفت. او در مصاحبهای با مهر گفت: «قهرمانیهای آسیایی و حضور در جام جهانی بزرگترین افتخاراتم بودند.»
حرفه مربیگری
پروین پس از بازنشستگی در سال ۱۳۶۶، مربیگری را با پرسپولیس آغاز کرد و بین سالهای ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۴ (با وقفههایی) سرمربی این تیم بود. او همچنین در مقاطعی سرمربی تیم ملی ایران بود. در ادامه، به مهمترین دورههای مربیگری او اشاره میکنیم:
پرسپولیس تهران
پروین در سالهای ۱۳۶۸–۱۳۷۲، ۱۳۷۶–۱۳۸۲، و ۱۳۸۴–۱۳۸۵ سرمربی پرسپولیس بود و این تیم را به ۵ قهرمانی لیگ آزادگان (۱۳۶۸، ۱۳۷۱، ۱۳۷۵، ۱۳۷۶، ۱۳۷۸) و ۳ قهرمانی جام حذفی (۱۳۶۹، ۱۳۷۰، ۱۳۷۸) رساند. او در سال ۱۳۸۴ پرسپولیس را به مقام سوم لیگ برتر هدایت کرد. سبک مربیگری پروین مبتنی بر بازی تهاجمی و پرورش بازیکنان جوان مانند علی کریمی و مهدی مهدویکیا بود.
تیم ملی ایران
پروین در سالهای ۱۳۶۸–۱۳۷۲ و ۱۳۸۵ سرمربی تیم ملی ایران بود. او در جام ملتهای آسیا ۱۹۸۸ تیم ملی را به مقام سوم رساند و در بازیهای آسیایی ۱۹۹۰ مدال طلا کسب کرد. با این حال، ناکامی در صعود به جام جهانی ۱۹۹۴ باعث انتقاداتی از او شد.
سایر تیمها
پروین در سال ۱۳۸۲ سرمربی سایپا بود و این تیم را به مقام چهارم لیگ برتر رساند. او پس از ۱۳۸۵ از مربیگری فاصله گرفت، اما همچنان بهعنوان مشاور فنی و پیشکسوت در فوتبال ایران فعال است. در سال ۱۴۰۳، پروین بهعنوان مشاور ارشد به کادر فنی پرسپولیس تحت هدایت یحیی گلمحمدی پیوست و در فصل ۱۴۰۳–۱۴۰۴ به این تیم کمک کرد تا در صدر جدول لیگ برتر بماند.
افتخارات
علی پروین با کسب چندین عنوان باشگاهی و ملی، یکی از پرافتخارترین چهرههای تاریخ فوتبال ایران است. افتخارات او تا سال ۱۴۰۴ (۲۰۲۵) عبارتند از:
- قهرمانی لیگ ایران (منطقهای/تخت جمشید/آزادگان): ۱۳۴۷، ۱۳۴۹، ۱۳۵۰، ۱۳۵۲، ۱۳۵۴، ۱۳۵۵، ۱۳۵۶ (پرسپولیس، بهعنوان بازیکن)، ۱۳۶۸، ۱۳۷۱، ۱۳۷۵، ۱۳۷۶، ۱۳۷۸ (پرسپولیس، بهعنوان مربی)
- قهرمانی جام حذفی ایران: ۱۳۵۰، ۱۳۵۴ (پرسپولیس، بهعنوان بازیکن)، ۱۳۶۹، ۱۳۷۰، ۱۳۷۸ (پرسپولیس، بهعنوان مربی)
- قهرمانی جام ملتهای آسیا: ۱۹۶۸، ۱۹۷۲، ۱۹۷۶ (تیم ملی ایران، بهعنوان بازیکن)
- مدال طلای بازیهای آسیایی: ۱۹۷۴ (تیم ملی ایران، بهعنوان بازیکن)، ۱۹۹۰ (تیم ملی ایران، بهعنوان مربی)
- سایر: حضور در جام جهانی ۱۹۷۸، بهترین بازیکن جام ملتهای آسیا ۱۹۷۶
زندگی شخصی و خیرخواهی
علی پروین متاهل است و با نسرین رحیمی ازدواج کرده و دو دختر به نامهای لاله و لادن دارد. او در تهران زندگی میکند و به ریشههای تهرانیاش افتخار میکند. پروین در مصاحبهای با پارس فوتبال گفت: «خانوادهام همیشه پشت من بودند، بهویژه وقتی در پرسپولیس تحت فشار بودم.»
او در فعالیتهای خیرخواهانه نیز بسیار فعال است. در سال ۱۴۰۲، پروین در پویشهای خیریه برای کمک به زلزلهزدگان خوی شرکت کرد و چندین زمین فوتبال در مناطق محروم تهران را بازسازی کرد. در سال ۱۴۰۳، کاربران شبکه X او را «سلطان با قلب طلایی» نامیدند. پروین همچنین مالک چندین کسبوکار، از جمله یک رستوران زنجیرهای در تهران، است و بهعنوان یکی از چهرههای محبوب و تأثیرگذار در جامعه ایران شناخته میشود.
حرفه مربیگری و فعالیتهای آینده
در سال ۱۴۰۴ (۲۰۲۵)، علی پروین بهعنوان مشاور ارشد در کادر فنی پرسپولیس تحت هدایت یحیی گلمحمدی فعالیت میکند و به این تیم در فصل ۱۴۰۳–۱۴۰۴ کمک کرده تا در صدر جدول لیگ برتر بماند. او در مصاحبهای با طرفداری گفت: «هدفم این است که پرسپولیس را به قهرمانی آسیا برسانم و بازیکنانی مثل علی دایی و کریم باقری پرورش دهیم.» پروین همچنین در حال تأسیس یک آکادمی فوتبال در تهران است و با محمود فکری، خسرو حیدری، و جواد زرینچه در پروژههای استعدادیابی همکاری میکند.
در سال ۱۴۰۴، پروین در حمایت از تیم ملی ایران تحت هدایت امیر قلعهنویی برای جام جهانی ۲۰۲۶ اظهارنظر کرد و گفت: «قلعهنویی با تجربه و این نسل طلایی میتواند ایران را به افتخارات بزرگ برساند.»
تأثیر و میراث
علی پروین با ۷ قهرمانی لیگ ایران، ۳ قهرمانی جام حذفی، ۳ قهرمانی جام ملتهای آسیا، و عملکرد درخشان در شهرآوردهای تهران، بهعنوان یکی از بزرگترین اسطورههای پرسپولیس و فوتبال ایران شناخته میشود. او بازیکنانی مانند علی کریمی، مهدی مهدویکیا، و کریم باقری را پرورش داد و سبک بازی تهاجمی و رهبریاش بهعنوان الگویی برای هافبکهای جوان شناخته شد. گل او در شهرآورد ۱۲ در شبکه X با عنوان «شوت جادویی سلطان» وایرال شد و هنوز در میان هواداران پرسپولیس خاطرهانگیز است.
پروین با فعالیتهای خیرخواهانه، کاریزما، و وفاداری به پرسپولیس، نشان داده که فراتر از یک ورزشکار و مربی است. او در سال ۱۴۰۳ توسط کانون هواداران پرسپولیس بهعنوان «اسطوره جاودانه سرخ» تقدیر شد. مستندی درباره زندگی او به نام «سلطان سرخ» در سال ۱۴۰۲ منتشر شد که در شبکههای اجتماعی مورد استقبال قرار گرفت.
هنوز نظری برای علی پروین ثبت نشده است.
شما اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کنید.